С приходом весны, когда природа пробуждается от зимнего сна, многие из нас с нетерпением ждут тепла и зелени. Однако, для некоторых это время становится поводом для опасной и разрушительной практики – выжигания сухой травы. Практически все травяные палы происходят по вине человека, и их последствия гораздо серьезнее, чем кажется на первый взгляд.

Довольно часто такие загорания выходят из-под контроля и распространяются стремительно на большие площади. Несмотря на то, что сезон травяных палов составляет всего несколько недель, он носит массовый характер. Огонь, пожирающий сухую растительность, не только уничтожает природные ресурсы, но и создает прямую угрозу для жизни и здоровья людей, а также их имущества.

Научно доказано, что травяные палы не приносят пользы почве и растительности. Напротив, они наносят непоправимый ущерб экосистеме. При горении травы происходят выбросы в атмосферу огромного количества углекислого газа, сажи и других вредных веществ. Это неблагоприятно сказывается на самочувствии людей, особенно страдающих заболеваниями органов дыхания, аллергией и сердечно-сосудистыми заболеваниями. Дым от пожаров может распространяться на десятки километров, окутывая города и поселки, ухудшая видимость и создавая угрозу для дорожного движения.

Травяные палы приводят к различным повреждениям хозяйственных построек, к возгораниям жилых домов, что в свою очередь может быть причиной получения ожогов и даже гибели людей. Ежегодно мы слышим трагические новости о том, как неосторожно брошенная спичка или непотушенный костер привели к масштабным пожарам, унесшим жизни и оставившим людей без крова.

Многие люди, поджигающие траву, руководствуются ложными представлениями о пользе этой практики. Давайте развенчаем самые распространенные мифы:

Миф 1: Выжигание травы прогревает почву и обогащает ее золой, в результате чего на выжженных участках новая трава появляется быстрее и растет лучше.

Эффект более быстрого роста травы после травяных палов — кажущийся: сухая трава просто скрывает молодые зеленые побеги, в то время как на почерневших выжженных участках зеленая трава хорошо заметна. Почва от беглого травяного пожара прогревается незначительно, но при этом гибнут почки и семена трав на поверхности или у самой поверхности земли, полезные микроорганизмы и мелкие животные.

Что же касается удобрения почвы золой, травяной пожар не добавляет ничего нового: минеральные питательные вещества, содержащиеся в золе, все равно попали бы в почву при разложении сухой травы (а летом, в тепле, она разлагается очень быстро). После пожара образующаяся зола не проникает в почву, а остается на ее поверхности и первый же сильный дождь смывает ее в ручьи и реки, где делать ей совершенно нечего. То есть, обогащения золой не происходит, а происходит загрязнение водоемов.

Миф 2: Если сжечь траву весной, то это убьет всех клещей, гадюк и других опасных животных, вредителей, а полезные звери и птицы успеют убежать/улететь.

Возможно, клещи и гадюки не спасутся. Но. Выжигание сухого травостоя приводит к гибели кладок и мест гнездовий птиц (на пожарищах очень часто находятся сгоревшие птичьи гнезда со следами яиц). В огне могут погибнуть и пострадать звери, пресмыкающиеся, земноводные: особенно новорожденные зайчата, ежи и ежата, жабы, лягушки. При сильном травяном пожаре гибнут практически все животные, живущие в сухой траве или на поверхности почвы, многие насекомые, их личинки, куколки, а ещё дождевые черви и другая
живность, истребляющая различных вредителей сада и огорода, и участвующая в процессе образования почвы. Кто-то сгорает, кто-то задыхается в дыму. Таким образом, вместо избирательного уничтожения вредителей, происходит массовая гибель всей фауны, нарушая естественный баланс экосистемы.

Миф 3: Все вокруг жгут, значит так надо. Чем я хуже? Как правило, в данном случае логика такая: если я не зажгу траву у своей деревни сейчас, а ветер дует в сторону от домов, ее зажгут в соседней деревне, а ветер дует в мою сторону.

Эта логика ошибочна и опасна. Принцип «все жгут, и я буду» ведет к цепной реакции, когда каждый поджог увеличивает риск возникновения масштабного пожара. Ответственность за сохранение природы и безопасность лежит на каждом из нас. Если каждый будет думать, что «кто-то другой зажжет», то проблема никогда не будет решена. Вместо того чтобы следовать дурному примеру, необходимо проявлять гражданскую сознательность и предотвращать поджоги, а также сообщать о них в соответствующие службы.

Что делать вместо поджогов?

Вместо того чтобы поджигать сухую траву, существует множество безопасных и эффективных способов ухода за участком:

• Регулярный скос сухой травы предотвращает ее накопление и снижает пожароопасность. Скошенную траву можно использовать для компостирования, что обогатит почву органическими веществами.

• Сухая трава, листья и другие растительные остатки являются отличным материалом для компоста. Компост – это ценное органическое удобрение, которое улучшает структуру почвы и ее плодородие.

• Сухую траву можно использовать в качестве мульчи для грядок и клумб. Мульча помогает сохранять влагу в почве, подавляет рост сорняков и защищает растения от перепадов температур.

• Если нет возможности использовать сухую траву на участке, ее можно собрать и вывезти на специально отведенные для этого места.

Помните: выжигание сухой растительности ЗАПРЕЩЕНО законом!

За нарушение правил пожарной безопасности предусмотрена административная и уголовная ответственность. Штрафы за поджоги могут быть весьма значительными, а в случае причинения крупного ущерба или гибели людей виновные могут быть привлечены к уголовной ответственности.

Сохранение природы, безопасность людей и имущества – это наша общая задача. Откажитесь от опасной и бессмысленной практики выжигания сухой травы. Выбирайте безопасные и экологичные методы ухода за участком. Помните, что каждый поджог – это потенциальная трагедия. Берегите себя, своих близких и окружающую природу!

Аднак пры іх кулінарнай апрацоўцы асабліва важна выконваць тэхналагічныя правілы. Перад падрыхтоўкай гародніна трэба старанна вымыць ,( пры моцным забруджванні іх мыюць шчоткай ў некалькіх водах). Амаль усе гародніна варта чысціць ад лупіны (не чысцяць толькі таматы, маладыя агуркі, радыска). Лупіну трэба здымаць тонкім пластом, бо менавіта ў вонкавых частках пладоў змяшчаецца максімальную колькасць вітамінаў і мінеральных рэчываў. Вычышчаныя гародніна зноў прамываюць у праточнай вадзе. Калі гародніна ўжываюцца ў сырам выглядзе, іх трэба апарыць стромкім кіпенем. Вычышчаныя, а тым больш нарэзаныя гародніна нельга пакідаць працяглы час у вадзе (не больш 2 гадзін), так як пры гэтым адбываецца вымыванне вітамінаў і мінеральных рэчываў і прадукт шмат у чым губляе карысныя ўласцівасці.

Для захавання максімальнай колькасці вітамінаў вычышчаныя гародніна лепш за ўсё рыхтаваць на пару. Для падрыхтоўкі салат або вінегрэтаў вымытыя гародніна ў лупіне вараць пад вечкам ў такой колькасці вады, каб яна злёгку іх пакрывала. Так, бульба, капуста, моркву варацца не больш 25-30 хвілін,буракі — 1-1, 5 гадзіны, шчаўе, шпінат — усяго 10 хвілін. Пры падрыхтоўцы пюрэ гародніна праціраюць у гарачым выглядзе, затым адразу змешваюць з гарачым малаком і даводзяць да кіпення.

Падрыхтавала: Медсястра УАЗ "3-я Дзіцячая гарадская паліклініка" Вярбіцкая А. і. па матэрыялах часопіса "Здаровае харчаванне" №3 2023.

У сувязі з тым, што падчас адаптацыі ў дзяцей дашкольнага ўзросту часта адзначаецца падвышаная ўспрымальнасць да захворванняў, ім варта ў гэты перыяд з мэтай павышэння ахоўных сіл арганізма даваць больш лёгкую, але паўнавартасную і узбагачаную вітамінамі і мінеральнымі рэчывамі ежу. Так, дзецям дашкольнага ўзросту карысныя кісламалочныя напоі (кефір, биолакт, ацыдафілін і інш. якія ўтрымліваюць паўнавартасныя бялкі і тлушчы жывёльнага паходжання, якія лёгка пераварваюцца, станоўча ўплываюць на працэсы стрававання, мікрафлору кішачніка. Кісламалочныя напоі варта даваць дзіцяці перад начным сном.

Гародніна і садавіна як асноўныя носьбіты вітамінаў і мінеральных рэчываў таксама павінны ўваходзіць у штодзённы рацыён дзіцяці ў дастатковай колькасці. Варта шырэй выкарыстоўваць салаты з сырой гародніны і садавіны, вінегрэты, агароднінныя пюрэ, рагу, запяканкі з гародніны і інш.У якасці гарніраў да другіх страў лепш даваць гародніна (бульба, моркву, буракі, свежыя агуркі, памідоры, зялёны гарошак, салодкі перац і інш.), а не кашы або макаронныя вырабы.

Для ўзбагачэння рацыёну дзяцей дашкольнага ўзросту вітамінамі і мінеральнымі рэчывамі ў якасці пітва, замест кіпячонай вады ці гарбаты, вельмі карысна даваць ім несалодкія агароднінныя сокі, адвары з розных гародніны, настой шыпшынніка

Часцей за ўсё ва ўстанове дашкольнай адукацыі дзеці паступаюць у восеньскі перыяд, калі маецца найбольшая рызыка ўзнікнення і распаўсюджвання ў калектыве вострых рэспіраторна-вірусных інфекцый. У гэты перыяд рацыянальна ўсім выхаванцам праводзіць курс вітамінатэрапіі. Асабліва важна забяспечыць дастатковую забеспячэнне дзяцей вітамінам С, які спрыяе павышэнню супраціўляльнасці дзіцячага арганізма да розных неспрыяльных фактараў, у тым ліку і да інфекцыйных захворванняў.

Для прафілактыкі вострых рэспіраторных захворванняў, асабліва ў перыяд масавага паступлення ва ўстанове дашкольнай адукацыі дзяцей дашкольнага ўзросту, у іх харчаванне варта шырока ўключаць такія прадукты, як зялёны лук і часнык, якія ўтрымліваюць фітонціды — араматычныя лятучыя рэчывы, якія валодаюць высокім бактэрыцыдным дзеяннем.

Штодня, раніцай, разам з расповедам пра агульны стан дзіцяці, варта звярнуць увагу выхавацеля дашкольнай адукацыі на яго апетыт, наяўнасць дыспептычных расстройстваў, алергічных рэакцый, якія могуць назірацца ў сувязі з пераходам на новае для дзіцяці харчаванне. Увечары, сыходзячы з установы дашкольнай адукацыі, пацікаўцеся ў выхавальніка дашкольнай адукацыі аб паводзінах малога ў групе, яго апетыце, пра тое, якія стравы і прадукты ён атрымаў на працягу дня, і ў залежнасці ад гэтага Арганізуйце вячэрні харчаванне дома.

Важна памятаць аб неабходнасці строга выконваць рэжым харчавання дзяцей дома, які часта парушаецца ў выхадныя і святочныя дні. Варта загадзя паклапаціцца аб тым, каб дзіця ў гэтыя дні атрымліваў адпаведную яго ўзросту і стану здароўя ежу, не злоўжываў прысмакамі, вострымі і рэзкай стравамі.

Паважаныя законныя прадстаўнікі непаўналетніх выхаванцаў, вы можаце атрымаць кваліфікаваную дапамогу па пытаннях арганізацыі дзіцячага харчавання ва ўстанове дашкольнай адукацыі, а так жа парады па арганізацыі харчавання дзяцей у выхадныя і святочныя дні дома ў медыцынскай сястры Вярбіцкай Ганны Іванаўны.

Падрыхтаваў: Медсястра УАЗ "3-я гарадская дзіцячая паліклініка" Вярбіцкая А. і па матэрыялах часопіса "здаровае харчаванне" №9 2020.

Паважаныя бацькі, растлумачце сваім дзецям, што:

1. Запалкі, запальніцы, падпаленыя вуглі і іншыя вогненебяспечныя прадметы дзецям браць і выкарыстоўваць забаронена;

2. Нельга гуляць з агнём не толькі дома, але і на вуліцы. Нельга самім распальваць вогнішча і гуляць з чужым агнём;

3. Для асвятлення цёмных месцаў трэба карыстацца ліхтарыкамі, а не свечкамі або падпаленымі прадметамі;

4. Бенгальскія агні можна выкарыстоўваць толькі пад наглядам дарослых. Хлапушкі, петарды і салюты маленькім дзецям наогул нельга выкарыстоўваць;

5. Нельга класці ніякіх старонніх прадметаў на кухонную пліту, электраабагравальнік, і наогул на любыя электрычныя прыборы (магнітафон, тэлевізар, кампутар і т. д.);

6. Электрычныя прыборы самім ўключаць ці выключаць з разеткі, а таксама нельга іх выкарыстоўваць без дарослых;

7. Нельга засоўваць ніякія староннія прадметы або ліць вадкасць у разетку, разбіраць або ламаць яе, цягнуць з разеткі відэлец, тым больш за провад. Нельга псаваць электрычныя драты, круціць лямпачкі, лезці самастойна ў электрычныя прыборы (у тым ліку і цацкі), нельга нічога засоўваць у іх ці ліць ўнутр ваду;

8. Калі ў памяшканні пах газу, трэба неадкладна паведаміць дарослым, забаронена пры гэтым ўключаць святло або запальваць агонь;

9. Калі дзесьці гарыць агонь, трэба неадкладна паведаміць пажарнай службе (101, 112) і дарослым;

10. Трэба ведаць, як выклікаць пажарную службу і свой хатні адрас;

11. Калі адзенне загарэлася, то нельга бегчы, агонь ад гэтага будзе гарэць яшчэ больш, трэба акунуцца ў ваду, калі яна побач ці ж зваліцца на зямлю бокам і катацца па зямлі, як круглая палачка, каб збіць агонь.

І напрыканцы, тое, што нам дарослым здаецца элементарным, для дзяцей можа стаць загваздкай. Таму звяртайце на гэта ўвагу пры навучанні правілам бяспекі.

Падрыхтавала намеснік загадчыка па асноўнай дзейнасці Бубнова I.Г.

Літаратура: Вучэбная праграма дашкольнай адукацыі / М-ць адукацыі Рэсп.Беларусь. - Мінск: НІА, 2023.